Verstrek geen gezondheidsverklaringen met waardeoordelen

Wat is een gezondheidsverklaring?

Een gezondheidsverklaring is een verklaring waarin u als behandelaar een oordeel geeft voor een ander doel dan een zorgdoel.

Voorbeelden hiervan zijn verklaringen:

• om toegelaten te worden tot een school c.q. opleiding;
• om in aanmerking te komen voor een voorziening;
• over de geschiktheid om iets wel of niet te doen;
• met betrekking tot de omgang met of het gezag over de kinderen;
• of een omgangsregeling voor een van de ouders met de kinderen verantwoord is ondanks psychische problemen.

Mag u dergelijke verklaringen verstrekken?

Nee, dat mag niet!

LET OP: een gezondheidsverklaring mag u ook niet verstrekken aan de client zelf! En (dus) ook niet aan diens advocaat.

Voor het verstrekken van informatie en/of (delen van) het dossier aan de advocaat van de client gelden andere regels. Zie daarvoor de ‘LVVP-handreiking bij verzoek advocaat om kopie dossier’.

Alleen feitelijke informatie, geen waardeoordelen

Een ggz-behandelaar mag geen gezondheidsverklaring, waarin waardeoordelen zijn opgenomen, verstrekken over een eigen patiënt -en ook niet over een ander trouwens.

Wat wel mag: strikt feitelijke informatie verstrekken. Denk aan informatie over wanneer de cliënt in behandeling is gekomen, met welke klacht, welke diagnose is gesteld en hoe lang de behandeling heeft geduurd.

Uitspraken over prognoses, oorzaak-gevolgrelaties, derden et cetera worden gezien als waardeoordelen. Tuchtrechters zijn hier kort over: een gezondheidsverklaring met waardeoordeel afgeven als behandelaar van een cliënt mag niet.

Het is begrijpelijk dat een behandelaar meeleeft met de cliënt en hem of haar ter wille wil zijn, maar diens enige rol is die van behandelaar. Het advies luidt om dit niet met andere rollen te vermengen. Een behandelaar is geen maatschappelijk werker en geen juridisch adviseur. Het enige belang van de behandelaar is het geestelijk herstel van de cliënt; dit is niet verenigbaar met welk ander belang dan ook (juridisch, zakelijk, financieel, etc.). Bovendien gaat het vaak om oordelen die gebruikt worden voor doelen die buiten het deskundigheidsgebied van de behandelaar liggen.

Verzoeken om informatie

Let ook op bij verzoeken van de cliënt om informatie te verstrekken -bijvoorbeeld aan de verzekeraar wanneer een cliënt een verzekering wil afsluiten of aan de hypotheekverstrekker als de cliënt een hypotheek wil aanvragen. Vaak kunnen sommige vragen beantwoord worden door het verstrekken van feitelijke informatie, maar nodigen andere vragen uit tot het geven van een waardeoordeel. Ook hierbij moet de behandelaar zich beperken tot het geven van feitelijke informatie en waardeoordelen achterwege te laten.

Toestemming van de cliënt noodzakelijk

Feitelijke informatie geven mag dus, maar alleen met expliciete, gerichte  toestemming van de patiënt zelf. Van de gegeven toestemming maakt de behandelaar een notitie in het dossier (dit volgt uit de beroepscodes en uit de AVG).

De behandelaar heeft immers een beroepsgeheim dat hij niet zomaar mag doorbreken. Met ‘gerichte’ toestemming wordt bedoeld dat de cliënt weet om welke informatie het gaat, voor welk doel deze wordt gebruikt én dat hij de gevolgen hiervan kan overzien. Om hieraan te voldoen, moet de behandelaar zelf contact opnemen met de cliënt, met hem/haar de gestelde vragen en/of het doel van de informatieverstrekking doornemen en afstemmen welke (feitelijke) informatie gegeven wordt.

Let hierbij vooral op vragen die de behandelaar alleen kan beantwoorden door het geven van een waardeoordeel, bijvoorbeeld vragen over een causaal verband tussen de psychische klachten en een ongeluk of medische kunstfout. Deze vragen mag de behandelaar niet beantwoorden, ook niet als de patiënt gerichte toestemming heeft gegeven.

LVVP-richtlijn vernieuwd

Informatie verstrekken is niet verplicht. Als een behandelaar beslist dat hij geen informatie geeft, kan hij de LVVP-richtlijn voor gezondheidsverklaringen gebruiken (zie de download met als titel ‘Uw cliënt wil dat u een verklaring schrijft. Mag dat?’). Deze kan aan de cliënt voorgelegd worden om uit te leggen waarom niet op zijn of haar verzoek kan worden ingegaan. Ook worden alternatieven genoemd hoe een cliënt dan wel aan zo’n verklaring kan komen.

De richtlijn is onlangs iets uitgebreid. Zo is nu opgenomen dat het verbod tot het afgeven van een verklaring ook geldt voor voormalige behandelaars. Daarnaast is nog duidelijker gemaakt dat de tuchtrechter van mening is dat een ggz-professional zich moet onthouden van het afgeven van een verklaring over zijn patiënt die waardeoordelen bevat en geen behandeldoel dient; ook zijn ter illustratie enkele verwijzingen naar relevante tuchtzaken opgenomen. Tevens is opgenomen dat het ontbreken van bepaalde deskundigheid ook een reden kan zijn om geen gezondheidsverklaring te verstrekken.

Hoe om te gaan met een verzoek tot afgifte van een kopie van het dossier?

Als de behandelaar weigert een gezondheidsverklaring te verstrekken, dan vragen patiënten de behandelaar soms om een kopie van het dossier. In dat geval raadt de LVVP u aan om de patiënt uit te leggen dat het dossier bedoeld is voor het verlenen van zorg. En hem te waarschuwen dat gebruik voor een ander doel voor de patiënt ongewenste gevolgen kan hebben, bijvoorbeeld dat informatie in zijn nadeel kan worden uitgelegd of gevolgen kan hebben voor zijn welbevinden en de behandeling. Als een patiënt ondanks deze waarschuwing blijft bij zijn verzoek tot afgifte van een kopie van zijn dossier, dan is het advies om op de te verstrekken kopie te vermelden dat de verslaglegging bedoeld is voor het verlenen van zorg en in deze context moet worden uitgelegd.

Leden die vragen hebben over het al dan niet verstrekken van een gezondheidsverklaring, kunnen contact opnemen met de LVVP via tel: (030) 236 4338 of bureau@lvvp.info.

Tip: luister ook eens deze podcast van de KNMG over de vraag wanneer je het beroepsgeheim mag doorbreken.