LVVP-UPDATE – 21 januari 2025: oplossing voor het declaratieprobleem 2025!

Feitelijk komt de oplossing neer op de actie die wij als LVVP eind 2024 al ingezet hadden. Door het aanpassen van de privacyverklaring door de NZa werd deze actie echter onmogelijk gemaakt. Dit wordt nu opgelost met de publicatie door de veldpartijen van een toestemmingsverklaring én een addendum privacyverklaring, zodat u hiermee de toestemmingsverklaring weer rechtmatig aan uw patiënt kunt voorleggen. Deze route biedt zowel voor gecontracteerden als ongecontracteerden een oplossing. Deze toestemmingsverklaring en het addendum privacyverklaring worden zo spoedig mogelijk deze week beschikbaar gesteld. In dit bericht leest u wat de oplossing inhoudt en wat u nu in verschillende situaties kunt doen.

Dank
Graag willen we alle leden bedanken die ons per mail of telefonisch een hart onder de riem hebben gestoken! Dat wordt zeer gewaardeerd!

Incasso LVVP-contributie uitgesteld
Om u als onze leden tegemoet te komen, stellen we als LVVP het incasseren van de contributie 2025 uit. Wanneer wij tot incasseren overgaan, krijgt u daarover vooraf bericht.

Waardoor is dit probleem ontstaan?
Zoals u inmiddels weet, is er met ingang van 2025 geen regelgeving meer voor het vermelden van de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel op de nota. Het gevolg is, dat u ongeoorloofd uw beroepsgeheim doorbreekt als u deze informatie wel op de nota zet. Declareert u zonder deze gegevens, dan betalen zorgverzekeraars de declaraties echter niet uit. Zij geven namelijk aan deze informatie nodig te hebben voor een controle op de verzekerde aanspraken en voor de risicoverevening. Een patstelling dus. Dit leidde, terecht, tot veel onrust.

Na heel veel druk van onder andere de LVVP heeft het ministerie vlak voor de Kerst in een Kamerbrief aangegeven tóch met een ministeriële regeling te komen voor het vermelden van de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel op de nota vanaf 1 januari 2025. Echter, deze regelgeving wordt niet eerder dan in april verwacht.

Zeer dringend behoefte aan een tussentijdse oplossing
Omdat dit proces maanden in beslag neemt, is een tussentijdse oplossing noodzakelijk. Die periode is voor onze leden echt veel te lang! De LVVP kent de financiële én tuchtrechtelijke kwetsbaarheid van vrijgevestigden en begrijpt dat er zeer dringend behoefte is aan een oplossing voor de periode dat er nog geen regelgeving is.

Het proces
Een aantal verschillende oplossingen is afgelopen weken uitgebreid onderzocht en besproken met alle veldpartijen. Aan veel mogelijke oplossingen kleven echter nadelen; bevoorschotting bijvoorbeeld biedt voor ongecontracteerden geen soelaas en is voor vrijgevestigden en kleine instellingen administratief te belastend, het weglaten van deze gegevens op de nota leidt tot onaanvaardbare gevolgen voor de verzekerbaarheid van de ggz (omdat de risicoverevening hierdoor niet meer uitvoerbaar is), werken met een dummycode vraagt te veel aanpassingen in de software met te lange doorlooptijden tot gevolg, et cetera.

Als LVVP hebben wij alles op alles gezet om te komen tot een oplossing die zowel voor gecontracteerden als voor ongecontracteerden soelaas biedt, die relatief snel en eenvoudig te realiseren is, zonder ingrijpende wijzigingen in de declaratieprocessen, zowel aan de kant van zorgaanbieders als van zorgverzekeraars. Het is ons gelukt om de veldpartijen hiervoor op één lijn te krijgen: gezamenlijk nemen we het heft in eigen hand en zijn wij gekomen tot een bestuurlijke veldafspraak tussen de driehoek aanbieders-patiënten-verzekeraars.

Veldpartijen publiceren gezamenlijk een toestemmingsverklaring en addendum privacyverklaring
Feitelijk komt deze afspraak neer op de actie die wij als LVVP eind 2024 al gestart hadden. De oplossing bestaat uit een toestemmingformulier (opt in) dat u patiënten kunt laten ondertekenen voor het delen van de gegevens over de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel op de nota. Heeft een patiënt daar bezwaar tegen, dan kan hij een addendum privacyverklaring (opt out die gaat over de dsm-hoofdgroep dan wel gb-ggz profiel) én de NZa privacyverklaring 2025 (opt out die gaat over de zorgvraagtypering) ondertekenen. Dat zijn dus twee privacyverklaringen. De privacyverklaring 2025 van de NZa betreft namelijk enkel de gegevens over de zorgvraagtypering; het addendum privacyverklaring is een noodzakelijke toevoeging, omdat deze ziet op de gegevens over dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel. De beide privacyverklaringen zijn geldig tot het moment dat de nieuwe ministeriële regeling van kracht wordt.

Het addendum privacyverklaring is opgesteld door de branchepartijen in de ggz, Zorgverzekeraars Nederland en MIND. Hetzelfde geldt voor de gezamenlijk gepubliceerde toestemmingsverklaring. Hiermee hebben partijen een bestuurlijke veldafspraak met elkaar gemaakt en daarmee zijn deze documenten rechtsgeldig en toepasbaar voor zowel gecontracteerde als ongecontracteerde zorg. Deze toestemmingsverklaring en het addendum privacyverklaring worden zo spoedig mogelijk deze week beschikbaar gesteld.

Waarom kan nu wel wat eind 2024 niet kon?
De eerder door de LVVP ingezette actie wordt weer mogelijk, omdat de betrokken veldpartijen gezamenlijk, vooruitlopend op de regelgeving van de overheid, een addendum privacyverklaring publiceren ten behoeve van een geldige toestemmingsverklaring. Het addendum privacyverklaring ziet op de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel en vormt een noodzakelijke aanvulling op de privacyverklaring 2025 van de NZa (die alleen over de zorgvraagtypering gaat). Door publicatie van dit addendum wordt het weer mogelijk om patiënten een toestemmingsverklaring te laten ondertekenen. De toestemming kan dan immers weer in vrijheid worden gegeven en daar was het om te doen.

Wat te doen in welke situatie?

• De bestaande (2024) dan wel nieuwe (2025) patiënt heeft nog geen toestemmingsverklaring dan wel privacyverklaring ondertekend: vraag de patiënt eerst om toestemming voor het delen van de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel op de nota met de zorgverzekeraar; gebruik hiervoor de nieuwe toestemmingsverklaring die deze week zo spoedig mogelijk beschikbaar wordt gesteld. Dit is de voorkeursroute. Zorgverzekeraars hebben de gegevens op de factuur namelijk nodig voor de risicoverevening. Als er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn, dan is dit schadelijk voor de ggz als sector, omdat zorgverzekeraars daardoor namelijk op grote schaal gegevens gaan missen voor de risicoverevening: zij kunnen dan niet meer vanuit de staatskas gecompenseerd worden voor zware patiënten. Het gevolg is dat daarmee de toekomst van de verzekerbaarheid van de ggz onder grote druk komt te staan.
  Wil een patiënt geen toestemming geven? Laat de patiënt dan de privacyverklaring NZa 2025 (zorgvraagtypering) plus het addendum privacyverklaring (dsm-hoofdgroep dan wel gb-ggz profiel) tekenen, die deze week zo spoedig mogelijk beschikbaar worden gesteld. U kunt de nota’s dan indienen zonder vermelding van de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel.
  Let wel: deze beide privacyverklaringen zijn geldig tot het moment dat de nieuwe ministeriële regeling van kracht wordt. Als de nieuwe regelgeving voor 2025 gereed is, dan zal er ook een nieuwe privacyverklaring beschikbaar komen met alle drie de elementen (dsm-hoofdgroep, gb-ggz profiel, zorgvraagtypering). Die nieuwe versie moet in dit geval opnieuw getekend worden door de patiënt en u als zorgverlener. U moet uw patiënten informeren over de beperkte geldigheid van de beide privacyverklaringen, maar het initiatief tot het tekenen van de nieuwe privacyverklaring ligt bij de patiënten zelf. Zoals eerder vermeld, leidt een teveel aan privacyverklaringen tot schade aan de ggz als sector.
• De patiënt heeft in 2024 al een toestemmingsverklaring (opt in) ondertekend: de toestemmingsverklaring 2024 (d.w.z. de versie die de LVVP bij een eerdere actie beschikbaar heeft gesteld) is nog gewoon bruikbaar. Immers, op dat moment was er ook nog een geldige privacyverklaring aangaande de dsm-hoofdgroep en het gb-ggz profiel (opt out). Patiënten hebben de toestemming destijds dus in vrijheid gegeven. U kunt de nota’s voor consulten in 2025 dus declareren met vermelding van de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel.
• De patiënt heeft in 2024 een privacyverklaring getekend: een in 2024 ondertekende privacyverklaring NZa is in 2025 nog steeds geldig (voor de duur van het behandeltraject). Deze versie zag zowel op de zorgvraagtypering als op de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel. Eerdere berichtgeving van onze kant hierover is, na overleg met de NZa, gewijzigd. Als er een privacyverklaring NZa 2024 getekend is, dan kunt u in het epd het vakje aanvinken ‘patiënt maakt bezwaar tegen delen info’; dit betreft dan zowel de zorgvraagtypering als de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel.

Antwoorden op veel gestelde vragen

Een aantal vragen die aan ons gesteld zijn, is door bovenstaande oplossing niet meer relevant. Op die vragen zullen we dan ook niet ingaan.

Waarom duurt het zo lang voordat de regelgeving van de overheid van kracht wordt?
De regelgeving betreft een ministeriële regeling en is geen regeling van de NZa. Het opstellen van zo’n regeling door VWS is een democratisch proces, waarin zowel de Tweede als de Eerste Kamer en de Raad van State een rol hebben. Daarnaast maken een internetconsultatie – die maandag 27 januari 2025 van start gaat – met een wettelijke termijn en toetsing door de Autoriteit Persoonsgegevens onderdeel uit van dit proces.

Is er een verschil tussen gecontracteerd en ongecontracteerd?
Nee, hier geldt dezelfde situatie: zorg dat u de toestemmingsverklaring regelt die deze week beschikbaar wordt gesteld en wil de patiënt dit niet, laat de patiënt dan de privacyverklaring (NZa, zorgvraagtypering) én het addendum privacyverklaring (dsm-hoofdgroep dan wel gb-ggz profiel) ondertekenen die ook deze week beschikbaar wordt gesteld. Het is onethisch om de keuze om deze informatie te delen met zorgverzekeraars zonder dat daar regelgeving aan ten grondslag ligt, bij de patiënt neer te leggen. Bovendien heeft de patiënt die zorg ontvangt van een ongecontracteerde aanbieder, ook het recht om de gegevens niet op de nota te laten vermelden en toch de rekening vergoed te krijgen. Om de rekening uitbetaald te krijgen, is dan toch alsnog weer een privacyverklaring nodig. Maak dus geen onderscheid tussen gecontracteerd en ongecontracteerd werken, dan zit u altijd goed.

Kan ik niet gewoon alle patiënten een privacyverklaring laten ondertekenen?
Nee, het massaal laten ondertekenen van de privacyverklaring (NZa, zorgvraagtypering) plus het addendum privacyverklaring (dsm-hoofdgroep dan wel gb-ggz profiel) is schadelijk voor de ggz als sector. Zorgverzekeraars gaan daardoor namelijk op grote schaal gegevens missen voor de risicoverevening: zij kunnen dan niet meer vanuit de staatskas gecompenseerd worden voor zware patiënten. Het gevolg is dat daarmee de toekomst van de verzekerbaarheid van de ggz onder grote druk komt te staan. Daarnaast is het zo dat zorgaanbieders met veel privacyverklaringen vaker geconfronteerd zullen worden met materiële controles door zorgverzekeraars.

Mijn patiënten hebben in 2024 al een privacyverklaring getekend, dan kan ik toch gewoon factureren en dan zullen zorgverzekeraars toch gewoon uitbetalen?
De NZa privacyverklaring 2024 geldt in 2025 nog steeds. Voor patiënten die in 2024 een privacyverklaring hebben ondertekend, geldt dus dat u de zorg verleend in 2025 wel kunt declareren, uiteraard zonder vermelding van de dsm-hoofdgroep dan wel het gb-ggz profiel op de nota. Deze privacyverklaring blijft geldig voor de duur van het behandeltraject.

Kan ik om bevoorschotting vragen bij zorgverzekeraars?
Nee, dat is voor vrijgevestigden niet mogelijk.

Kunnen zorgverzekeraars niet gewoon genoegen nemen met een paar maanden afzien van deze informatie op de facturen?
Zorgverzekeraars zullen daardoor op grote schaal gegevens missen voor de risicoverevening: zij worden dan namelijk niet vanuit de staatskas gecompenseerd voor zware patiënten. Het gevolg is dat daarmee de toekomst van de verzekerde ggz onder druk komt te staan. Bovendien vereist dit grote ingrepen in de declaratieprocessen, zowel aan de kant van de zorgverzekeraars als aan de kant van de zorgaanbieders. De doorlooptijd voor dergelijke grote aanpassingen is zo’n acht tot twaalf weken. Dat heeft dus geen zin.

Komt er een voorbeeldtekst om patiënten te informeren?
Vooralsnog is deze nog niet beschikbaar.

Kan ik niet zelf een toestemmingsverklaring dan wel een privacyverklaring opstellen en aan patiënten voorleggen?
Nee, we adviseren u om gebruik te maken van de documenten die status hebben in het veld. Deze worden zo spoedig mogelijk deze week gepubliceerd. Eigen gemaakte documenten hebben geen rechtsgeldigheid. Er is nu eenmaal een (vorm van) wettelijke basis nodig onder dergelijke documenten en die was er tot op heden niet. Nu is die er wel in de vorm van een bestuurlijke veldafspraak als tussentijdse oplossing voor de periode dat de regelgeving nog ontbreekt.

Trekt de LVVP niet een te grote broek aan door de landsadvocaat en het ministerie niet serieus te nemen? In de Kamerbrief staat toch dat het mag?
Wij nemen uw beroepsgeheim zeer serieus. Daarom hebben wij al eerder in dit traject samen met andere partijen (Zorgverzekeraars Nederland, NVvP, Meer GGZ, de Nederlandse ggz, het NIP) hierover juridisch advies ingewonnen bij een ter zake zeer deskundig bureau. Onze berichtgeving is hierop gebaseerd. Wij staan hierin bovendien dus niet alleen: ook de andere partijen in het veld delen onze mening. Lopende dit traject werd het blijkbaar ook voor het ministerie duidelijk dat er wel degelijk regelgeving nodig was; het enkele feit dat er regelgeving komt, geeft hiervan blijk.

Hoe moet ik een en ander in mijn epd verwerken?
De LVVP informeert de softwareleveranciers over de gekozen oplossing. Wij adviseren u om de ondertekende toestemmingsverklaring dan wel de privacyverklaring NZa en addendum privacyverklaring op te slaan in uw dossier. De toestemmingsverklaring en het addendum privacyverklaring worden deze week beschikbaar gesteld.

Is een ‘natte handtekening’ noodzakelijk?
Ja. De AVG vereist – als toestemming de verwerkingsgrondslag is – dat u als de verwerkingsverantwoordelijke kan aantonen dat de patiënt uitdrukkelijke toestemming heeft gegeven. Dat kan feitelijk alleen met een door de patiënt getekende verklaring (actieve handeling).