Oproep aan de coalitiepartijen: geef zorgverleners zuurstof!
04-02-2026
In het vliegtuig leer je: zet eerst zelf het zuurstofmasker op, daarna help je anderen. Maar in het coalitieakkoord krijgen zorgverleners te weinig lucht. Er wordt onvoldoende voor hen gezorgd, waardoor zij niet goed voor hun patiënten kunnen zorgen.
De coalitie bezuinigt 10 miljard op de zorg. We snappen dat er een opgave ligt. Ook de LVVP voelt maatschappelijke verantwoordelijkheid om de almaar stijgende kosten te beheersen. Maar de manier waarop roept zorgen op.
De coalitieplannen versterken de positie van zorgverzekeraars ten koste van patiënten en zorgaanbieders:
- minder keuzevrijheid voor patiënten door het afschaffen van de vrije artsenkeuze;
- meer druk op zorgaanbieders door verplichte contractering, administratieve lasten en eisen die raken aan de inhoud van het vak.
Voor veel zorgaanbieders is er nauwelijks contact mogelijk met verzekeraars. Contracten moeten vaak blind getekend worden, met het risico op tuchtrechtelijke gevolgen. Verzekeraars sturen namelijk steeds meer op de inhoud van zorg – zoals het verplichten van groepstherapie of het verbieden van exclusiecriteria. Een behandelaar heeft de professionele verantwoordelijkheid om de juiste zorginhoudelijke keuze te maken en de patiënt passende zorg te bieden. Doe je dat, onder druk van contracteisen, niet, dan kan een patiënt daar een klacht over indienen.
De meeste vrijgevestigde zorgverleners werken wél gecontracteerd. Wie dat niet doet, kiest daar lang niet altijd zelf voor: verzekeraars weigeren potentiële contractanten en kopen te weinig zorg in, wat leidt tot lange wachtlijsten waar patiënten de dupe van zijn.
Bovendien: ongecontracteerde ggz is niet duurder dan gecontracteerde ggz. Een contracteerplicht leidt dus niet tot lagere kosten en is daarmee een schijnoplossing.
Het coalitieakkoord vergroot de bestaande disbalans tussen verzekeraars, patiënten en zorgverleners. Zorgverleners worden kwetsbaarder — financieel én beroepsethisch. De Nederlandse Zorgautoriteit heeft een toezichthoudende rol op deze drie partijen, maar geeft wat ons betreft slechts beperkt invulling aan het voorkomen van deze disbalans.
Wij erkennen de maatschappelijke opgave en willen systeemverantwoordelijkheid dragen. Maar een contracteerplicht is niet de oplossing. Ons appèl aan de politiek: zie zorgverleners als menselijk kapitaal en zorg goed voor hen. Geef hen eerst een zuurstofmasker. Alleen dan kunnen zij goed zorgen voor hun patiënten.
