Actieprogramma Zorg voor de jeugd gelanceerd

Het actieprogramma Zorg voor de jeugd heeft als doel: jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering steeds merkbaar en meetbaar beter te maken voor kinderen, jongeren en gezinnen, zodat ze op tijd passende hulp ontvangen. De LVVP vindt dat in het programma te weinig aandacht is voor het specialisme jeugd-ggz.


Zes actielijnen

Het actieprogramma Zorg voor de jeugd is erop gericht het kind nog meer centraal te stellen: tijdiger passender hulp bieden, zoveel mogelijk thuis opgroeien en meer begeleiding om zelfstandig te worden. Ook de verbinding tussen jeugdhulp en passend onderwijs krijgt veel aandacht. Er zijn zes doelen met bijbehorende actielijnen geformuleerd:

 

  1. betere toegang tot jeugdhulp voor kinderen en gezinnen;
  2. meer kinderen zo thuis mogelijk laten opgroeien;
  3. alle kinderen de kans bieden zich optimaal te ontwikkelen;
  4. kwetsbare jongeren beter op weg helpen zelfstandig te worden;
  5. jeugdigen beter beschermen als hun ontwikkeling gevaar loopt;
  6. investeren in vakmanschap van jeugdprofessionals.

 

Voor het realiseren van deze doelstellingen zijn veel partijen nodig, zowel lokaal en regionaal als landelijk. Met name in de actielijnen 1 en 6 komen aspecten aan bod die de leden van de LVVP raken.

 

Actielijn 1: betere toegang tot jeugdhulp
In actielijn 1 wordt een beperkte samenvatting gegeven van een rondetafelgesprek over de jeugd-ggz onder leiding van het ministerie van VWS:

 

  • de jeugd-ggz moet dichter op de lokale teams zitten, daar meer mee samen werken en een consultatiefunctie hebben;
  • er moet nog meer aandacht zijn voor de eerste diagnose, zodat in één keer de juiste hulp verstrekt kan worden (licht waar mogelijk en zwaar waar nodig);
  • er moet meer ruimte komen voor alle professionals, inclusief de jeugd-ggz;
  • transformatie kost tijd, het vertrouwen tussen de diverse professionals en de gemeenten moet gestaag groeien.

 

Overigens zijn tijdens het rondetafelgesprek ook de zorgelijke ontwikkelingen rond de vrijgevestigden in de jeugd-ggz aan bod gekomen, maar deze komen niet terug in het actieprogramma. Een citaat uit actielijn 1: ‘De jeugd-ggz is een onmisbaar specialisme binnen de jeugdhulp: de uitdaging voor de jeugd-ggz is dat zij met behoud van het specialisme steeds meer gaat samenwerken met de andere jeugdhulpverleners en met andere partijen binnen het sociaal domein. Psychiaters en de overige jeugd-professionals weten steeds beter hun weg te vinden binnen de jeugdhulp en zetten daar hun specialistische kennis in.’


In het programma zijn geen concrete acties opgenomen om het ‘specialisme’ jeugd-ggz goed te verankeren binnen de jeugdhulp. Meer eenheid en grotere effectiviteit van de lokale teams zou dit ondersteunen, maar dat is naar de mening van de LVVP onvoldoende om ruimte te bieden aan onze professionals.

 

Actielijn 6: investeren in vakmanschap van professionals

In actielijn 6 wordt ingegaan op het snoeien in de regels en het beperken van de bureaucratie voor professionals door de uitvoering van het programma ’Aanpak Regeldruk’. BIG-professionals zijn al vakbekwaam en professioneel. Er zal wel meer aandacht moeten komen voor de vraag hoe BIG-professionals ook een plaats krijgen binnen het geheel van de jeugdhulp.

 

Extra maatregelen: financiën en aanbesteding
Naast de hierboven genoemde zes doelen worden er extra maatregelen beschreven. Een daarvan is dat er een tijdelijke voorziening van € 200 miljoen wordt gecreëerd voor gemeenten die een tekort hebben op hun jeugdhulpbudget. Daarnaast komt er € 108 miljoen beschikbaar om de transformatie van de jeugdhulp in de komende jaren een impuls te geven. Ook is er een actieplan opgesteld om de ervaren knelpunten rond aanbesteden van zorg aan te pakken. Twee relevante punten hieruit zijn:

 

  • samen met gemeenten en zorgaanbieders, aan de hand van een inventarisatie van knelpunten, de aanbestedingpraktijk in de zorg verbeteren;
  • knelpunten in (Europese) regelgeving identificeren en indien mogelijk aanpakken, zodat het juridische kader meer toegespitst is op het leveren van goede zorg.

 

Vrijgevestigden onvoldoende als volwaardige partij gezien

De LVVP constateert dat er veel aandacht is voor visie, dat er goede intenties zijn en dat men inzet op samenwerken waarbij het kind en zijn omgeving centraal gesteld worden. Wat ontbreekt, is expliciete aandacht voor het specialisme van de jeugd-ggz. Daarnaast worden vrijgevestigde aanbieders onvoldoende als volwaardige partij gezien: er wordt te weinig gedaan met de problemen die zij als professional en zorgaanbieder ondervinden.

 

Vrijgevestigden hebben te maken met uitsluitingsmechanismen in de aanbesteding, onzekere contractuele omstandigheden, verplichte onderaannemersconstructies, toenemende administratieve lastendruk, lage waardering van hun professionele status en inhoudelijke bemoeizucht.

 

Daarnaast constateert de LVVP een afwaardering van de ggz-problematiek binnen de Wmo. Hierdoor wordt het recht op medische zorg geminimaliseerd. Het jaarlijks terugkerende aanbestedingscircus met zijn projecten en tijdelijke contracten helpt ook niet mee aan het creëren van stabiliteit in het aanbod aan jeugd-ggz.